Een hete zomerdag, een tuin die snakt naar water en een waterrekening die maar blijft stijgen. Zonde, want elke flinke regenbui spoelt zo tientallen liters gratis water je riool in. Met een regenton vang je dat water op en gebruik je het voor je planten, gras of het wassen van je auto. Aansluiten op je regenpijp is een klus van een halfuur — en je hoeft echt geen klusser te zijn om dit voor elkaar te krijgen.
Welke regenton past bij jouw situatie?
Voordat je gaat zagen in je regenpijp, is het slim om de juiste ton te kiezen. Te klein en hij is binnen één bui vol. Te groot en hij past niet in je tuin.
- 150-200 liter: Prima voor een klein stadstuintje of balkon. Voldoende om planten in droge weken bij te houden.
- 250-300 liter: De meest gekozen maat. Past in vrijwel elke tuin en is groot genoeg om een week droogte te overbruggen.
- 500 liter en meer: Voor wie veel groente kweekt of een grote tuin heeft. Vaak rechthoekig of als zuilmodel zodat hij minder ruimte inneemt.
- Slimme zuiltonnen: Smal en hoog, perfect tegen een muur. Vaak met decoratief uiterlijk dat opgaat in de tuin.
Houd ook rekening met je dakoppervlak. Een dak van 50 m² vangt bij 10 mm regen al 500 liter water op. Je ton zit dus sneller vol dan je denkt.
Wat heb je nodig?
Zorg dat je alles op een rij hebt voor je aan de slag gaat. Halverwege ontdekken dat je een vulautomaat met de verkeerde maat hebt gekocht is balen.
Tip
Koop een vulautomaat (ook wel regendief genoemd) van een vertrouwd merk zoals Garantia of Marley. De goedkope variant van €5 lekt vaak na een paar maanden. Voor een paar euro meer heb je iets dat tien jaar meegaat.
Stap 1: Bepaal de juiste plek voor je regenton
Loop eerst rond met je ton (of een doos met dezelfde afmetingen) en kijk waar hij staat. Houd rekening met deze punten:
- Dicht bij de regenpijp: Hoe verder weg, hoe meer slang of pijp je nodig hebt. Idealiter staat de ton pal naast de regenpijp.
- Stevige, vlakke ondergrond: Een volle 300-liter ton weegt 300 kilo. Op losse grond of grasveld zakt hij scheef. Leg er twee stoeptegels onder, een betonblok, of een speciale tonverhoging.
- Ruimte om de kraan: Onderaan de ton zit de kraan. Daar moet je een gieter onder kunnen zetten. Zet de ton dus op een verhoging van minimaal 20-30 cm.
- Niet vlakbij de gevel: Houd 5-10 cm afstand tussen ton en muur. Anders houdt het vocht je gevel nat.
- Schaduw of zon? Een ton in de volle zon ontwikkelt sneller algen in het water. Half-schaduw is ideaal.
Markeer de exacte positie met een stift of een paar stenen.
Stap 2: Plaats de verhoging waterpas
Leg twee stoeptegels, een paar betonblokken of een kant-en-klare tonvoet op de gekozen plek. Controleer met een waterpas of het oppervlak vlak ligt. Een ton die scheef staat, vult ongelijk en kan op den duur omvallen.
Let op!
Onderschat het gewicht van een volle ton niet. 300 liter water = 300 kilo. Plus het gewicht van de ton zelf. Op losse grond of een onstabiele ondergrond is dat een ongeluk in de wachtkamer.
Plaats de lege ton op de verhoging en check nogmaals of hij waterpas staat. Schuif er desnoods een tegel onder om hem perfect recht te krijgen.
Stap 3: Monteer de kraan in de ton
De meeste regentonnen hebben aan de onderkant al een gat voor een kraan, soms met blinde dop. Zit er nog geen gat in? Boor het zelf op zo’n 10-15 cm vanaf de onderkant. Zo houd je onderin altijd wat bezinksel zonder dat dat in je gieter belandt.
- Schroef de tonkraan met de rubberen ring aan de buitenkant in het gat.
- Draai aan de binnenkant de moer aan.
- Niet té strak — anders barst de kunststof.
- Test met een paar liter water of de kraan niet lekt.
Stap 4: Bepaal de hoogte van de vulautomaat
Dit is de stap waar veel mensen onderschat raken. De vulautomaat (regendief) komt op een specifieke hoogte in je regenpijp te zitten. Die hoogte bepaal je zo:
- Meet de hoogte van de bovenkant van je ton.
- Trek daar 5-10 cm vanaf.
- Markeer die hoogte op de regenpijp met een stift.
Waarom 5-10 cm onder de bovenrand? Omdat de vulautomaat werkt als communicerende vaten. Het waterniveau in de ton stijgt tot het niveau van de vulautomaat in de pijp. Zit hij te hoog, dan loopt de ton over. Zit hij te laag, dan vult de ton niet helemaal.
Pro-tip
Sommige regentonnen worden geleverd met een vulautomaat op een vaste hoogte. Check eerst de handleiding van jouw ton voordat je gaat zagen. Misschien hoef je alleen een slang aan te sluiten.
Stap 5: Zaag het gat in de regenpijp
Nu komt het spannende werk. Op de markering die je in stap 4 maakte, zaag je een opening in de regenpijp.
- Markeer rondom de pijp een lijn op de juiste hoogte. Een stuk schilderstape eromheen wikkelen helpt om een rechte lijn te zagen.
- Zaag met een decoupeerzaag of een fijngetande handzaag de pijp door.
- Maak het zaagvlak schoon met een stanleymes — bramen kunnen de afdichting van de vulautomaat beschadigen.
Sommige vulautomaten vragen om een rond gat aan één zijde van de pijp in plaats van een doorgezaagde pijp. Lees de handleiding van jouw vulautomaat. Bij een rond gat gebruik je een gatenzaag van 32 of 35 mm.
Let op!
Zet de regenpijp goed vast voor je gaat zagen, anders schiet je weg. Vraag desnoods iemand om hem vast te houden. Werken op een ladder met een draaiende decoupeerzaag is geen pretje als alles begint te wiebelen.
Stap 6: Plaats de vulautomaat
Schuif de bovenste helft van de regenpijp omhoog of haal hem even los. Plaats de vulautomaat op de juiste positie en schuif de pijp er weer overheen. Bij een rond-gat-systeem klik je de regendief gewoon in het gat.
Controleer of:
- De vulautomaat strak in de pijp zit (geen kieren).
- De uitstroomtuit naar de regenton wijst.
- Eventuele rubberen afdichtingen op hun plek zitten.
Zet de pijp eventueel vast met een pijpklem aan de muur als hij wat los is komen te zitten.
Stap 7: Sluit de slang aan op de ton
Verbind de tuit van de vulautomaat met de bovenkant van je regenton via de meegeleverde slang of buis. De meeste tonnen hebben bovenin een aansluiting met schroefdraad.
- Snijd de slang op de juiste lengte (niet te kort en niet te lang).
- Schuif de slang strak op beide aansluitingen.
- Borg met de meegeleverde klem of een tie-rap als de aansluiting niet automatisch sluit.
Test je werk: gooi een emmer water in de regenpijp aan de bovenkant. Het water moet via de vulautomaat in je ton terechtkomen.
Stap 8: Regel de overloop
Als de ton vol is, sluit de vulautomaat zichzelf af. Het regenwater stroomt dan gewoon verder via de regenpijp naar het riool. Geen overstroming, geen natte voeten.
Heeft jouw vulautomaat geen automatische overloop? Dan moet je zelf een overloopaansluiting maken. Boor een gat aan de bovenkant van de ton en sluit daar een slang op aan die terugloopt naar de regenpijp of naar een lager gelegen plek in je tuin.
Tip
Plaats een stukje muggengaas of filterdoek over de instroomopening in je ton. Dat houdt muggen, blad en vuil uit je water. Vooral in de zomer essentieel: stilstaand water met blad erin is paradijs voor muggenlarven.
Stap 9: Winterklaar maken
Vergeet niet: in de winter moet je regenton leeg. Bevroren water zet uit en kan je ton kapot drukken.
- Tap eind oktober / begin november de ton helemaal leeg.
- Demonteer de vulautomaat of zet hem in de winterstand (vaak een klepje dat je dichtdraait).
- Laat het water gewoon doorlopen via de regenpijp.
- Keer de ton om of zet hem op zijn kop, zodat er geen water in kan blijven staan.
Veelgemaakte fouten
- Vulautomaat te hoog plaatsen: De ton loopt nooit helemaal vol of het water gaat eroverheen. Houd 5-10 cm onder de bovenrand aan.
- Geen verhoging gebruiken: Zonder verhoging past er geen gieter onder de kraan. Reken op minimaal 20-30 cm hoogte.
- Te dunne ondergrond: Een volle 300L ton op zachte aarde zakt scheef. Twee stoeptegels of een betonblok zijn pure noodzaak.
- Niet waterpas plaatsen: Een scheve ton vult ongelijk en kan omvallen als hij vol is.
- Vergeten winterklaar te maken: Eén nacht stevige vorst en je kapotte ton ligt klaar voor de kliko. Tap altijd op tijd af.
- Goedkope vulautomaat kiezen: De €4-variant lekt vaak na één seizoen. Investeer een paar euro meer voor iets dat het tien jaar volhoudt.
Veelgestelde vragen
Mag ik regenwater gebruiken om mijn groente water te geven? Ja, dat mag prima. Het is zelfs beter voor je planten dan kraanwater, omdat het zachter is en geen chloor bevat. Wel raden experts af om regenwater te gebruiken voor blad-groente die je rauw eet, omdat er stof en duivenpoep van het dak in kan zitten. Voor tomaten, courgettes en bloemen is regenwater perfect.
Hoe groot moet mijn regenton zijn? Een vuistregel: 50-100 liter per 10 m² dakoppervlak. Heb je een schuurdak van 20 m²? Dan is een ton van 200-300 liter prima. Wil je echt onafhankelijker zijn van de tuinslang? Plaats meerdere tonnen in serie of kies een grote tank van 1000 liter of meer.
Kan ik twee regentonnen op elkaar aansluiten? Ja, dat heet ‘in serie schakelen’. Boor in beide tonnen een gat op dezelfde hoogte aan de onderkant en verbind ze met een slang. Als de ene ton vol is, loopt het water automatisch in de tweede. Heel slim als je veel water wilt opvangen zonder één gigantische ton in je tuin.
Wat doe ik als mijn ton snel groen wordt vanbinnen? Algen ontstaan door licht en warmte. Kies een ton in een donkere kleur of zet hem in de halfschaduw. Geen lichtinval = geen algen. Daarnaast helpt het om de ton één keer per jaar (in het voorjaar) helemaal leeg te maken en uit te spoelen.
Heb ik een vergunning nodig voor een regenton? Nee, een gewone regenton is vergunningsvrij. Wel zijn er steeds meer gemeenten die een subsidie geven als je een regenton plaatst — soms €25 tot €50. Check even de website van jouw gemeente of zoek op “regenton subsidie + jouw woonplaats”. Een paar minuten googelen kan je tientallen euro’s opleveren.
