Waarom loopt je toilet door? Oorzaken en oplossingen

Je hoort het ‘s nachts, als de rest van het huis stil is: het constante gerucht van water dat doorloopt. Een toilet dat doorloopt is niet alleen irritant — het kan je makkelijk €200 per jaar aan extra waterkosten opleveren. En het goede nieuws? In 9 van de 10 gevallen kun je het zelf fixen.

Hoe werkt je stortbak?

Voordat je begint met repareren, is het handig om te weten hoe een toilet werkt. In je stortbak zitten twee belangrijke onderdelen:

1. Het vlotterventiel — dit vult de stortbak met water en stopt automatisch als het water hoog genoeg staat. De vlotter (een drijver) stuurt dit aan.
2. De stortbakklep (flapper) — dit is de rubberen klep onderin de bak die opengaat als je doorspoelt. Na het spoelen sluit hij weer af zodat de bak zich kan vullen.

Als een van deze twee onderdelen niet goed werkt, loopt je toilet door.

De 3 meest voorkomende oorzaken

Oorzaak 1: Versleten stortbakklep

De rubberen klep onderin de bak wordt na een paar jaar hard of vervormd. Daardoor sluit hij niet meer goed af en lekt er continu een beetje water weg.

Herkennen: Trek de klep voorzichtig omhoog met je vinger. Stopt het geluid? Dan is de klep het probleem.

Oorzaak 2: Vlotter staat te hoog

Als de vlotter te hoog staat afgesteld, blijft het water stijgen tot het via de overlooppijp wegloopt. Technisch gezien lekt de bak niet — hij loopt gewoon over.

Herkennen: Kijk in de stortbak. Stroomt het water over de rand van de binnenpijp (de overloop)? Dan staat je vlotter te hoog.

Oorzaak 3: Defect vlotterventiel

Het vlotterventiel kan vastzitten of versleten zijn. Daardoor blijft het water doorlopen, ook als de vlotter op het juiste niveau staat.

Herkennen: Duw de vlotter met je hand omhoog. Stopt het water niet? Dan is het ventiel kapot.

Stap-voor-stap reparatie

Stap 1: Kijk in de stortbak

Verwijder het deksel van de stortbak. Bij een opbouwtoilet til je het deksel gewoon op. Bij een inbouwtoilet (Geberit of vergelijkbaar) druk je de spoelknop in en draai je de ring eromheen los.

Stap 2: Bepaal de oorzaak

Kijk of het water over de overlooppijp stroomt, of dat het via de klep onderin weglekt. Dit bepaalt welke reparatie je moet doen:

• Water stroomt over de overloop → ga naar stap 3a (vlotter afstellen)
• Water lekt bij de klep → ga naar stap 3b (klep vervangen)
• Vlotter omhoogduwen helpt niet → ga naar stap 3c (vlotterventiel vervangen)

Stap 3a: Vlotter afstellen

Bij de meeste moderne toiletten stel je de vlotter af met een schroef of klem op de vlotterstang.

1. Zoek de stelschroef bovenop het vlotterventiel.
2. Draai de schroef een halve slag naar rechts (lager) om het waterniveau te verlagen.
3. Spoel door en kijk of het water nu op het juiste niveau stopt — ongeveer 2 cm onder de overloop.

Bij oudere toiletten met een bollenvlotter buig je de metalen stang een klein beetje naar beneden.

Stap 3b: Stortbakklep vervangen

1. Sluit de watertoevoer af via het kraantje bij het toilet.
2. Spoel door om de stortbak leeg te maken. Dep het restwater op met een spons.
3. Ontkoppel de ketting of het trekstaafje van de spoelknop.
4. Trek de oude klep van het overloopventiel af — meestal zit hij met twee oortjes vast.
5. Schuif de nieuwe klep op dezelfde plek.
6. Sluit de ketting of het staafje weer aan. Zorg voor een klein beetje speling — niet strak.
7. Draai het water weer open en test of de klep goed afsluit.

Stap 3c: Vlotterventiel vervangen

Dit is de meest uitgebreide reparatie, maar nog steeds goed te doen.

1. Sluit de watertoevoer af.
2. Spoel door en maak de bak zo leeg mogelijk. Zet een emmer onder de aansluiting.
3. Draai de waterslang los van het vlotterventiel (onderkant van de bak).
4. Draai de grote moer aan de buitenkant van de stortbak los.
5. Trek het oude ventiel naar boven uit de bak.
6. Plaats het nieuwe ventiel door het gat, zet de moer weer vast en sluit de waterslang aan.
7. Stel de vlotter af volgens de instructies bij het nieuwe ventiel.

Stap 4: Testen

1. Draai het water weer open.
2. Laat de stortbak vollopen.
3. Luister: hoor je het water stoppen? Goed zo.
4. Wacht 10 minuten en controleer of het water in de stortbak op hetzelfde niveau blijft.
5. Spoel een paar keer door om te testen of alles goed werkt.

Inbouwtoilet (Geberit)

Heb je een inbouwtoilet? Het principe is hetzelfde, maar de toegang is anders.

1. Verwijder de spoelplaat (druk de knop in, draai de ring los, haal het frame eraf).
2. Je ziet nu het inbouwreservoir. Het vlotterventiel en de spoelklep zijn bereikbaar via de opening.
3. Bij Geberit kun je het complete binnenmechanisme er in één keer uittrekken.

De meeste bouwmarkten verkopen universele vervangingssets voor Geberit-systemen. Check het modelnummer op de binnenkant van de spoelplaat.

Veelgemaakte fouten

• Verkeerde klep kopen — niet elke stortbakklep past. Meet de diameter van het overloopventiel (meestal 2 of 3 inch) voordat je naar de winkel gaat.
• Ketting te strak of te los — een te strakke ketting houdt de klep op een kier. Te los en de spoelknop werkt niet goed. Laat 1 cm speling.
• Afdichtring vergeten — bij het vervangen van het vlotterventiel zit er een rubberen ring die de bak afdicht. Vergeet je die, dan lek je bij de aansluiting.
• Te hard aandraaien — porselein breekt makkelijker dan je denkt. Draai alle onderdelen handvast aan, nooit met een tang.

Veelgestelde vragen

Waarom loopt mijn toilet steeds door?

De meest voorkomende oorzaak is een versleten vlotterklep (flapje onderin het reservoir). Dit rubberen onderdeel sluit niet meer goed af, waardoor er continu water wegstroomt. Vervangen kost €5-10 en duurt 15 minuten.

Hoeveel water verspilt een doorlopend toilet?

Een doorlopend toilet kan tot 200 liter water per dag verspillen. Dat is meer dan €150 per jaar aan extra waterkosten. Het loont dus om dit snel te fixen.

Kan ik het vlottermechanisme zelf vervangen?

Ja, het vlottermechanisme vervangen is een makkelijke klus. Je hebt alleen een waterpomptang nodig. De nieuwe vlotter kost €10-20 en is universeel passend op de meeste toiletten.