Je kraan druppelt al weken. Of misschien ziet hij er gewoon niet meer uit. Soms is repareren niet genoeg en is het tijd voor een nieuwe kraan. Het goede nieuws: een keukenkraan of wastafelkraan vervangen is makkelijker dan je denkt. Je hebt er geen loodgieter voor nodig.
In deze handleiding lopen we samen door het hele proces. Van het kiezen van de juiste kraan tot de laatste lekkage-check.
Repareren of vervangen?
Niet elke kraan hoeft meteen vervangen te worden. Soms is een nieuwe ring of cartridge genoeg. Maar in deze gevallen is vervangen de betere keuze:
- De kraan is ouder dan 15 jaar. Onderdelen zijn vaak niet meer te krijgen.
- De zitting is beschadigd. Een nieuwe ring helpt dan niet meer.
- Er zit kalk in de kraan. De draaimechanismen lopen stroef en zijn niet meer schoon te krijgen.
- Je wilt een ander type. Bijvoorbeeld van twee knoppen naar een eengreepsmengkraan.
- Zichtbare corrosie of lekkage bij de voet. Dan is de kraan intern versleten.
Twijfel je? Probeer eerst een reparatie. Dat kost je maar een paar euro.
Welk type kraan heb je nodig?
Voordat je een kraan koopt, check deze drie dingen:
1. Aantal montagegaten Kijk hoeveel gaten er in je aanrecht of wastafel zitten. De meeste wastafels hebben een gat. Aanrechten hebben soms twee of drie gaten. Je nieuwe kraan moet hierbij passen.
2. Aansluitmaat Standaard is 3/8 inch in Nederland. Bijna alle kranen en aansluitslangen gebruiken deze maat. Check voor de zekerheid even je bestaande aansluitingen.
3. Type kraan
- Eengreepsmengkraan — de populairste keuze. Een hendel voor temperatuur en doorstroming.
- Tweeknoopskraan — apart warm en koud. Klassieke uitstraling.
- Uittrekbare kraan — met een uittrekbare sproeikop. Handig in de keuken.
Tip
Meet de afstand tussen de achterkant van je wastafel en de muur. Een kraan met een hoge boog heeft meer ruimte nodig. Vergeet dit niet, anders past je nieuwe kraan niet.
Stap-voor-stap: kraan vervangen
Stap 1: Sluit het water af
Draai de afsluiters onder het aanrecht of de wastafel dicht. Meestal zitten er twee: een voor warm en een voor koud. Zet daarna de kraan even open om de restdruk eruit te laten.
Geen afsluiters? Dan moet je de hoofdkraan in de meterkast dichtdraaien. Dat betekent dat je hele huis even zonder water zit.
Pro-tip
Heb je geen afsluiters onder je wastafel? Laat ze dan meteen plaatsen als je toch bezig bent. Kost een paar euro extra, maar bespaart je bij de volgende klus enorm veel gedoe.
Stap 2: Ontkoppel de aansluitslangen
Zet een emmer onder de aansluitingen. Er zit altijd nog water in de slangen. Draai de moeren van de flexibele slangen los met een waterpomptang. Eerst de slang aan de koudwaterkant, dan de warmwaterkant.
Laat het restwater in de emmer lopen. Leg een doekje klaar voor druppels.
Stap 3: Verwijder de oude kraan
De kraan zit vast met een grote moer onder het aanrecht of de wastafel. Dit is het lastigste deel. De ruimte onder een wastafel is krap en je moet op je rug werken.
Gebruik een montagesleutel om de borgmoer los te draaien. Een gewone waterpomptang kan ook, maar een montagesleutel is veel makkelijker op die krappe plek.
Let op!
Hou de kraan met je andere hand vast terwijl je de moer losdraait. Anders draait de kraan mee en beschadig je het aanrecht of de wastafel.
Als de moer los is, trek je de kraan naar boven door het montagegat. Maak meteen het gat schoon. Verwijder oude kit, kalk en vuil.
Stap 4: Monteer de nieuwe kraan
Volg de instructies die bij je nieuwe kraan zitten. De meeste kranen werken zo:
- Schuif de rubberen afdichtring over de kraanvoet.
- Steek de aansluitslangen door het montagegat.
- Duw de kraan door het gat van bovenaf.
- Bevestig de borgmoer aan de onderkant. Handvast aandraaien, dan een kwartslag extra met de montagesleutel.
Controleer of de kraan recht staat voordat je de moer helemaal vastdraait. Draai hem niet te strak — je kunt de wastafel breken.
Stap 5: Sluit de aansluitslangen aan
Verbind de flexibele slangen met de afsluiters. Draai de moeren handvast aan, dan een kwartslag extra met de waterpomptang. Niet meer dan dat.
Tip
Wikkel twee tot drie lagen teflon tape om het schroefdraad van de afsluiters. Dit voorkomt lekkage bij de aansluitingen. Wikkel altijd met de klok mee — in de draairichting van de moer.
Stap 6: Test op lekkage
Draai de afsluiters langzaam open. Controleer alle aansluitpunten op lekkage:
- De aansluitslangen bij de afsluiters
- De aansluitslangen bij de kraan
- De voet van de kraan (bovenkant wastafel)
Laat de kraan een paar minuten stromen. Check ook warm en koud apart. Droog alle verbindingen af met een doekje en controleer na vijf minuten opnieuw.
Let op!
Zie je een druppel? Draai de betreffende moer een klein stukje verder aan. Nog steeds lek? Verwijder de slang, controleer de rubber ring en probeer opnieuw. Gebruik nooit kit om een lekkende aansluiting te dichten — dat is een tijdelijke oplossing die later voor problemen zorgt.
Veelgemaakte fouten
- Te strak aandraaien — een kwartslag te veel en je breekt de wastafel, de moer, of de aansluiter. Handvast plus een kwartslag is genoeg.
- Teflon tape vergeten — zonder teflon tape lekken schroefverbindingen bijna altijd. Het kost dertig cent en bespaart je een hoop ellende.
- Verkeerde aansluitmaat — bijna altijd 3/8 inch, maar check het even. Een adapter kost maar een paar euro, maar je moet er wel een hebben.
- Water niet afsluiten — dit klinkt dom, maar het gebeurt. Vooral als je haast hebt. Altijd eerst de afsluiters dicht.
- Aanrecht niet schoonmaken — oude kit en kalk onder de kraanvoet zorgen ervoor dat de nieuwe kraan niet goed afdicht. Maak het gat altijd schoon.
Hoeveel kost een nieuwe kraan?
De prijzen lopen flink uiteen:
- Budget wastafelkraan: €25-50 (bijv. een basiskraan van IKEA of een huismerk)
- Middenklasse: €50-120 (bijv. Grohe Start of Hansgrohe Focus)
- Premium: €120-300+ (bijv. Grohe Essence of Hansgrohe Talis)
Voor de keuken betaal je gemiddeld iets meer dan voor de wastafel. Een uittrekbare keukenkraan begint rond de €60.
Tel daarbij de aansluitslangen (€5-15) en eventueel teflon tape (€1-3). Vergelijk dat met een loodgieter die €100-200 aan arbeidsloon rekent.
Veelgestelde vragen
Kan ik elke kraan op mijn wastafel monteren?
Niet altijd. Check het aantal montagegaten en de gatdiameter van je wastafel. De meeste wastafels hebben een gat van 35mm. Sommige kranen hebben een grotere voet die een groter gat nodig heeft. Dit staat in de specificaties van de kraan.
Hoe lang gaat een keukenkraan mee?
Een kraan van goede kwaliteit gaat 10-15 jaar mee. Budget-kranen beginnen vaak na 5-7 jaar te lekken of stroef te draaien. Investeren in een kraan van een betrouwbaar merk als Grohe of Hansgrohe loont op de lange termijn.
Moet ik de aansluitslangen ook vervangen?
Ja, dat is aan te raden. Flexibele aansluitslangen verouderen en kunnen na verloop van tijd scheuren. Bij een nieuwe kraan lever je eigenlijk altijd nieuwe slangen. Ze zijn goedkoop en geven je de zekerheid dat alles waterdicht is.
