Je hebt een nieuwe binnendeur gekocht, maar nu moet hij erin. En dat is precies waar veel mensen vastlopen. Want een deur ophangen is meer dan twee scharnieren erop schroeven en hopen dat het past. Scheve scharnieren, een deur die klemt of een kier waar je een vinger doorheen kunt steken — het zijn veelvoorkomende problemen als je niet weet waar je op moet letten.
Gelukkig is een binnendeur afhangen een klus die je prima zelf kunt doen. Met het juiste gereedschap en deze handleiding hang je binnen een uur of twee een perfect draaiende deur.
Welk type deur heb je?
Voordat je begint, is het belangrijk om te weten welk type deur je hebt. Dit bepaalt hoe je de scharnieren plaatst.
Opdekdeur — De deur valt over het kozijn heen. Je ziet het kozijn niet als de deur dicht is. Dit is het meest voorkomende type in Nederlandse woningen. Makkelijker om te hangen, want kleine afwijkingen vallen minder op.
Stompe deur — De deur valt precies in het kozijn. De deur en het kozijn liggen gelijk. Strakker en moderner, maar vraagt meer precisie bij het ophangen.
Tip
Weet je niet welk type je hebt? Kijk naar de bestaande deur. Als de deur breder is dan de opening en over het kozijn heen valt, is het een opdekdeur. Valt de deur precies in de opening? Dan is het een stompe deur.
Stap 1: Meet het kozijn op
Pak je rolmaat en meet de binnenmaat van het kozijn. Meet op drie plekken: bovenaan, in het midden en onderaan. Noteer de smalste maat. Meet ook de hoogte op twee plekken: links en rechts.
Speling die je nodig hebt:
- Bovenkant: 2 mm
- Slotzijde: 2 mm
- Onderkant: 5 mm (meer als er een drempel of dikke vloer komt)
Je deur moet dus de breedte van het kozijn minus 4 mm zijn. En de hoogte van het kozijn minus 7 mm.
Let op!
Meet altijd het kozijn, niet de oude deur. Kozijnen zijn zelden helemaal recht. De oude deur kan in de loop der jaren zijn bijgeschaafd en is dan geen betrouwbare referentie.
Stap 2: Pas de deur in
Leg de nieuwe deur in het kozijn en controleer of hij past. Is de deur te breed of te hoog? Dan moet je hem inkorten.
Deur inkorten: Markeer met een potlood waar je wilt zagen. Plak schilderstape over de zaaglijn — dit voorkomt dat het hout uitscheurt. Zaag met een handcirkelzaag of geleideliniaal langs de lijn. Neem liever te weinig weg dan te veel. Je kunt altijd nog een millimeter extra afschaven.
Bij een opdekdeur hoef je de breedte meestal niet aan te passen. De hoogte soms wel, vooral als er een nieuwe vloer is gelegd.
Stap 3: Markeer de scharnierposities
Leg de deur naast het kozijn op de grond. Neem de posities van de bestaande scharnieren in het kozijn over op de deur. Gebruik hiervoor een potlood en een winkelhaak.
Standaard scharnierposities (als je nieuwe gaten boort):
- Bovenste scharnier: 15 cm vanaf de bovenkant
- Onderste scharnier: 20 cm vanaf de onderkant
- Middelste scharnier: precies halverwege
Drie scharnieren is standaard voor een binnendeur. Twee kunnen ook, maar dan hangt de deur minder stabiel en gaat hij sneller klemmen.
Pro-tip
Gebruik de scharnieren zelf als mal. Leg het scharnier op de juiste plek op de deur en trek er met een potlood omheen. Zo weet je precies hoe groot en diep je moet frezen.
Stap 4: Frees de scharnieruitsparing
Dit is de stap waar het om draait. Een goed gefreesde uitsparing zorgt ervoor dat het scharnier vlak in de deur zit en de deur netjes draait.
- Zet de beitel op de getekende lijn en tik er licht op met de hamer. Doe dit rondom de hele omtrek.
- Bepaal de diepte: het scharnier moet precies gelijk vallen met het houtoppervlak. Meet de dikte van het scharnierblad en stel dat in als diepte.
- Maak een reeks inkepingen binnen de omtrek, steeds een paar millimeter uit elkaar.
- Steek nu met de beitel het hout weg. Werk van de buitenkant naar het midden toe.
- Controleer regelmatig of het scharnier mooi vlak in de uitsparing valt.
Herhaal dit voor alle drie de scharnieren.
Let op!
Frees niet te diep. Als het scharnier te diep zit, klemt de deur aan de scharnierkant. Te ondiep is minder erg — dan kun je altijd nog een slagje dieper gaan.
Stap 5: Bevestig de scharnieren
Leg de scharnieren in de uitsparingen. Boor de schroefgaten voor met een dunne boor (2 mm). Dit voorkomt dat het hout splijt. Draai vervolgens de schroeven vast.
Begin met de bovenste en onderste scharnieren. Controleer of ze recht zitten voordat je het middelste scharnier vastschroeft.
Stap 6: Hang de deur op
Nu komt het spannende deel. Vraag iemand om te helpen — een binnendeur weegt al snel 15 tot 25 kilo.
- Til de deur in het kozijn.
- Steun de deur onderaan met een wigje of een stapeltje hout zodat hij op de juiste hoogte hangt.
- Lijn de scharnieren uit met de uitsparingen in het kozijn.
- Draai eerst de bovenste schroef van het bovenste scharnier vast. Dit houdt de deur al op zijn plek.
- Controleer of de deur recht hangt en draai dan de rest van de schroeven vast.
Tip
Heb je geen hulp? Gebruik een deurlift of een eenvoudige wig onder de deur. Een stapel oude tijdschriften werkt ook prima als hoogte-aanpassing.
Stap 7: Controleer en stel af
Sluit de deur langzaam. Let op het volgende:
- Gelijkmatige kier rondom: De spleet tussen deur en kozijn moet overal even breed zijn (2-3 mm).
- Vrij draaien: De deur mag nergens schrapen of klemmen.
- Vanzelf openblijven: Zet de deur op verschillende hoeken open. Een goed gehangen deur blijft staan waar je hem neerzet.
Klemt de deur een beetje? Leg dan een dun stukje karton achter het scharnier dat het dichtst bij het klempunt zit. Hiermee verschuif je de deur een fractie.
Stap 8: Monteer de deurkruk
Markeer de positie van het slotgat. Bij een bestaand kozijn zit er al een slotplaat — meet waar het slot in de deur moet komen. Boor het gat voor het slot, frees de slotplaat in en monteer de deurkruk volgens de meegeleverde instructies.
Veelgemaakte fouten
- Niet voorboren — Schroeven direct in MDF of dun hout draaien splijt het materiaal. Boor altijd voor met een dunne boor.
- Te weinig speling onderin — Vergeet niet dat een deur over een vloerkleed, mat of drempel moet kunnen draaien. Hou minimaal 5 mm aan.
- Scharnieren niet uitlijnen — Als de scharnieren in de deur en het kozijn niet precies op dezelfde hoogte zitten, klemt de deur gegarandeerd.
- In je eentje proberen — Een deur ophangen zonder hulp is frustrerend en gevaarlijk. De deur kan vallen en je vloer of voet beschadigen.
- Oude schroefgaten hergebruiken — Als je schroefgaten uitgewerkt zijn, vul ze dan eerst op met houtlijm en een cocktailprikker. Laat dit uitharden voor je opnieuw schroeft.
Veelgestelde vragen
Hoeveel scharnieren heeft een binnendeur nodig?
Drie scharnieren is de standaard voor een binnendeur. Twee kan bij een lichte deur (onder de 15 kg), maar drie geeft meer stabiliteit en voorkomt dat de deur op termijn gaat hangen. Bij zware deuren (massief hout, boven de 30 kg) kun je zelfs vier scharnieren overwegen.
Wat is het verschil tussen een opdekdeur en een stompe deur?
Een opdekdeur valt over het kozijn heen — de deur is breder dan de opening. Een stompe deur valt precies in het kozijn en ligt gelijk met het kozijnoppervlak. De meeste standaard Nederlandse binnendeuren zijn opdekdeuren. Stompe deuren zie je vaker in nieuwbouw en bij moderne interieurs.
Kan ik een binnendeur zelf inkorten?
Ja, maar wees voorzichtig. De meeste binnendeuren zijn hol van binnen met een houten raamwerk. Je kunt ze maximaal 2-3 cm inkorten zonder in de holle kern te zagen. Moet je er meer af? Dan moet je de onderlat verplaatsen. Plak altijd schilderstape op de zaaglijn om uitscheuren te voorkomen.
